Đề xuất - Phương pháp pha Trà Sen Sớm của Phòng Trà Đông Lai

Trà Sen Sớm hay còn gọi là Trà Sen ướp Sổi là loại Trà được ướp trong bông hoa Sen. Điểm quan trọng và cũng là ưu điểm của loại Trà này là để Trà nhận lấy cái hương Sen tươi mới. Chúng tôi muốn bỏ đi cái chữ Sổi vì theo quan điểm của chúng tôi, từ Sổi không phản ánh đúng bản chất của bông Trà Sen vì để ướp được một bông Trà Sen Sớm đòi hỏi sự áp dụng một cách nghiêm túc những quy trình lấy hoa Sen, xử lý hoa Sen khi mang về ướp, sơ lọc Trà trước khi ướp đến việc định lượng thời gian ướp Trà trong bông Sen theo nhiệt độ, độ ẩm của không khí. Với ngần đó quy trình trong việc thực hiện ướp Trà Sen Sớm, cái đích cuối cùng của chúng tôi là mang lại cho bông Trà Sen một chất lượng tốt nhất và gạt bỏ từ Sổi đi. Dù vậy việc thưởng Trà Sen thế nào cho đúng cách cũng là vấn đề phải trải nghiệm một vài lần mới đưa ra được phương pháp pha phù hợp với mỗi người.

Các bậc tiền bối thường nói: Thưởng Trà theo “Gu”, song đứng ở vai trò là nhà sản xuất, chúng tôi xin đề xuất phương pháp pha Trà Sen Sớm theo phương thức và trình tự như sau

1.   Chuẩn bị:

Việc chuẩn bị cho việc thưởng thức một bông Trà Sen Sớm cũng giống như việc thưởng các loại Trà khác. Chúng ta đều phải chuẩn bị nước pha Trà, Trà, Ấm, Chén

-          Nước pha Trà: Các cụ thường nói Nhất Thủy, Nhì Trà, Tam Pha, Tứ Ấm, từ đó có thể thấy rằng nội chất và nhiệt độ của nước dùng pha Trà quyết định rất nhiều đến việc làm sao để có được một ấm Trà ngon.

·         Nhiệt độ phù hợp với Trà Sen Tây Hồ là khoảng 80-90 độ.

·         Về nội chất nước, nước suối vùng thượng nguồn là pha Trà ngon, nhưng nếu quý vị không có điều kiện thì có thể lấy Aquafina (pure water – nước tinh khiết) để pha hoặc có thể pha Trà với nước qua các bộ lọc để khử các thành phần không tốt trong nước đi làm ảnh hưởng đến hương và vị của ấm Trà. Các bộ lọc cũng chỉ cần lấy phần lọc thô của bộ lọc RO (phần trước khi qua lõi RO) là đủ. Với nước đã qua lõi lọc RO, chúng tôi xin đề xuất quý vị để ngoài 1 ngày rồi hãy lấy pha ( do nước ở bộ lọc RO ra nhiều trường hợp không cân bằng, quý vị có thể kiểm tra nước RO nhà quý vị bằng việc trữ nước nước này vào một chai nhựa trong, nước chưa cân bằng thường cho bọt khí bám dọc thành chai).

-          Ấm pha Trà: Ấm pha Trà không cần quá cầu kỳ, nhưng nên chọn những loại có được 2 tiêu chí sau

• Về độ dày thân ấm nên chọn ấm mỏng, lý do đơn giản là ấm dày mất nhiều nhiệt để làm nóng lên, làm nóng rồi việc kiểm soát nhiệt độ lại phải cẩn trọng hơn vì nếu không quen sẽ làm Trà ngấu quá, hương Trà và vị Trà đều không ngon như trước nữa.
• Về dung tích của ấm: Nên chọn sao cho 1 ấm thì pha được 4-6 chén. Khi pha rót hết nước ra chén Tống rôi rót ra các chén để Trà đều nước, đều màu.

-          Trà cụ khác: Trong các trà cụ khác, thứ quan trọng nhất có lẽ là chén Tống. Chén Tống có 2 công dụng chính là:

• Giảm nhiệt độ nước đến nhiệt độ phù hợp cho việc pha Trà Sen (80-90 độ C): Nước từ phích hoặc ấm đun nước rót vào chén Tống, đợi một lúc rôi rót từ chén Tống vào ấm pha Trà, qua các lần rót như vậy nước được hạ nhiệt một vài độ C
• Hứng nước rót ra từ ấm rồi mới rót ra các chén. Việc này giúp giảm nhiệt Trà đã ủ xong và độ đậm nhạt, maù các chén Trà đều nhau, giúp cho việc thưởng Trà không chỉ đồng đều về hương vị mà còn về màu sắc.

            Ngoài ra còn có các trà cụ khác như Khơi Trà, Lọc Trà, Xúc Trà…

 2.  Trình tự pha Trà.

-          Lau rửa, tráng ấm, chén: Ấm chén sạch sẽ, đều màu, không bị cao Trà bám loang lổ thì pha Trà nhìn đẹp mắt hơn. Người uống Trà cảm nhận Trà, thưởng Trà không chỉ bằng vị giác, khứu giác mà còn cả bằng xúc giác và nhãn quan. Vậy nên ấm chén sạch, đẹp cảm giác thưởng Trà ngon hơn.

-          Rã đông Trà Sen: Trà Sen Sớm nếu để tủ mát hoặc tủ lanh thì nên bỏ vào ấm (đã tráng ấm) khoảng 4,5 phút để rã đông Trà, như vậy Trà sẽ bớt mùi bị đóng đông khi pha. Với Trà Sen khô, quý vị cũng nên để nguyên gói/hũ Trà như vậy để hạ nhiệt, tránh hơi ẩm đi vào trong làm hỏng/mốc Trà.

-           Pha Trà

Đun nước: Khi nước sôi lớn nhấc ra mở nắp ấm để cho nước trong ấm trở lại phẳng lặng, rót nước vào phích từ cao với dòng nước nhỏ. Mục đích của những thao tác trên là để có được nhiệt độ nước là 80-90 độ C, đây là nhiệt độ thích hợp với các loại Trà Sen 

Cho lượng trà thích hợp (tùy thuộc vào khẩu vị của quý vị, với tôi thường thì 1-2 người uống, một lạng pha khoảng 6-7 ấm, từ 3 người trở lên một lạng pha khoảng 4-5 ấm) vào ấm chuyên.

Đánh thức trà: Rót nước từ độ cao khoảng 10cm, dòng nước lớn, lượng nước vừa ngập trà trong chuyên, lắc nhẹ ấm và rót ra ngay, sau khi rót nước đi để nguyên như vậy khoảng 10 giây.

-          Ủ Trà: Thời gian ủ Trà phụ thuộc vào Gu uống Trà của quý vị, song chúng tôi xin đề xuất thời gian ủ Trà Sen Sớm là 10 giây, với thời gian đó, theo ý kiến riêng của chúng tôi, Trà vừa đủ độ thanh về vị và hương, quý vị có thể uống đến tuần Trà thứ 7,8 mà hương và vị vẫn còn đủ để thưởng thức. Nếu quý vị muốn thưởng Trà đậm hơn, chúng tôi xin đề xuất là tăng lượng Trà lên. Ngoài ra quý vị cũng có thể thử tăng thời gian ủ Trà thêm 5 giây cho một phép thử tuy nhiên chúng tôi không khuyến cáo cách này.

-          Rót Trà ra các chén và thưởng thức: Như đã trình bày ở trên, việc rót Trà vào các chén nên thông qua chén Tống để Trà được đều hương và vị. Khi thưởng thức Trà Sen Sớm, chúng tôi xin đề xuất quý vị thưởng đủ ngụm Trà, như vậy hương Trà và vị Trà mới đầy đủ, trọn vẹn. 

3.  Một vài điểm lưu ý: Nếu quý vị pha Trà theo đề xuất của chúng tôi thì xin phép trình bày một vài lưu ý sau:

-          Không nên đổ nước đầu tiên đi: Theo kinh nghiệm của một vài người thì nước đầu gọi là nước Tráng Trà và phải đổ nước đầu đi, chúng tôi không theo cách nghĩ đó. Lý do rất đơn giản là chúng tôi sử dụng loại Trà Sạch, không cần Tráng, thêm vào đó tuần Trà đầu là tuần Trà rất thanh và ngon.

-          Việc thưởng Trà Sen Sớm nên thực hiện khi có thời gian rảnh rỗi. Hương Sen dễ chịu làm cho người thưởng Trà an lành, tự tại, không phù hợp nếu thưởng Trà trong sự vội vã.

-          Nếu quý vị có nghe nhạc khi thưởng Trà, chúng tôi xin đề xuất quý vị nghe nhạc không lời, tiết tấu không nhanh, giúp việc thưởng Trà được trọn vẹn

(Linh trà) Bài viết có sử dụng những ảnh và những đoạn trích từ những bài báo, sưu tầm được phổ cập trên Internet. Những điều được viết ra dưới đây là sự nghiên cứu, trải nghiệm và tổng hợp của nhiều tài liệu cùng những bí quyết từ những tiền bối về Trà chia sẻ trong những buổi “tản mạn chuyện Trà”.

Ngày hè oi ả, pha 1 ấm Trà Sen thơm ngát. Cái hương sen thanh thoát của đất trời, ngồi ngoài hè thưởng thức với anh em, bạn bè, gia đình còn gì sảng khoái và dễ chịu hơn. Trà Sen được ướp kỳ công, hương vị nhẹ nhàng mà thanh thoát, mùi hương dễ chịu sẽ làm hài lòng bất cứ ai có duyên thưởng món trà này. Nhưng ít ai hiểu tường tận về sự kỳ công và sáng tạo trong việc ướp Trà Sen thế nào. Hãy cùng tìm hiểu nhé

“Tinh mơ những ngày hè, trên những đầm sen ở Hồ Tây, vài người chèo thuyền hái vội những đóa sen rồi nhanh chóng chở về. Người làm nghề gọi đây là “cuộc chạy đua” – công đoạn quan trọng nhất để giữ được mùi hương cho trà sen.

 

"Tháng 8 mùa Thu, lá khởi vàng chưa nhỉ?"...

Mùa Thu đang đến với Hà Nội, thứ mùa đặc trưng của miền Bắc - không quá nóng, không quá lạnh và những cơn mưa dầm dề của tháng Ngâu... Con người ta dường như lãng mạn hơn, chậm rãi hơn để hưởng thụ cái không gian đậm chất thơ này.

Cuộc sống thật vội vã. Càng vội vã chúng ta càng nên có những lúc phải học cách dừng lại để chiêm nghiệm cuộc sống. Một ngày giữa Thu, tôi tự cho mình một một ngày để xa lánh cuộc sống vội vã nơi đô thị để trở về đất Phật, nơi Thiền Viện Trúc Lâm, nhấp một chén Trà giữa thiên nhiên, thấy vạn vật tĩnh lặng, lòng thư thái....

Trải qua năm sáu năm trên con đường Trà, Linh Trà nhận được khá nhiều những câu hỏi của những bạn trẻ về hành trang cho người mới bước vào con đường "tà đạo (cười)" này bao gồm những gì và đầu tư bao nhiêu tiền thì đủ dùng. Lọ mọ qua các cửa hàng Trà, rồi luồn lách trong những con đường bên làng Bát Tràng, tôi rút ra một đôi điều như sau.

- Khái niệm đủ dùng tùy thuộc mỗi người, mỗi người mỗi vẻ nhưng xin xét ở 2 khía cạnh kinh tế và mục đích sử dụng
- Trà Đạo ( con đường đến với Trà và trải nghiệm Trà) vốn ở chữ tùy Duyên, vì thế mỗi người mỗi khác, tuy nhiên tựu ở 2 yếu tố: người đó có tố chất hợp với Trà hay không và hoàn cảnh sống của người đó có phù hợp với những yếu tố của Trà không

Cụ thể hơn Linh Trà xin giới thiệu như ở dưới

1. Những vật phẩm thiết yếu cho người mới chơi Trà:

a. Ấm, chén: phàm đã gọi là Trà Nhân là phải có Ấm, Chén của riêng mình. Việc mua một chiếc ấm cho người mới chơi tưởng đơn giản mà lại không phải là đơn giản. Người mới chơi, tùy vào năng lực thẩm mỹ và khả năng tài chính cùng với mục đích sử dụng mà chọn được bộ ấm chén phù hợp.




+ Với người có ít thời gian, mua bộ ấm chén về chủ yếu để thỉnh thoảng có thời gian rảnh rỗi là tự pha cho mình một ấm Trà, với những Trà Hữu như vậy, Linh Trà thường hướng sang những bộ Trà bằng Sứ tráng men của Trung Quốc, những bộ ấm chén này hội tụ được độ mỏng vừa đủ để pha Trà, hoa văn lại đẹp, ưa nhìn. Giá trung bình cho một chiếc ấm Sứ thường khoảng 350.000 => 450.000. Chén giá khoảng 35.000/chiếc trở lên, tùy theo mùa mà chọn chén Đông Ẩm hay Hạ Ẩm hoặc Thu Ẩm cho phù hợp kiểu dáng, tùy theo dung tích ấm và số người mà chọn dung tích chén.

+ Với những người trung niên lại coi ấm đất nung mới là pha Trà ngon thì Linh Trà thường hay tìm những xưởng sản xuất ấm Đất nung đạt tương đối về mặt kỹ thuật, quan trọng nhất là ấm sản xuất phải đủ độ mỏng để khỏi tốn nước tráng làm nóng ấm, lại giảm được bớt xung nhiệt làm "cháy" Trà. Dung tích ấm cũng rất quan trọng, với ấm đất nung, dung tích khoảng 200ml trở xuống là vừa đủ dùng, trông lại tinh xảo mà còn rẻ nữa. Giá một bộ ấm như vậy không bao giờ vượt quá 350.000 tính cho đến thời điểm này ( 14/10/2014).

Ngoài ra còn một lựa chọn nữa cho những Trà Hữu có điều kiện kinh tế là ấm Tử Sa của Trung Quốc. Về Ấm Tử Sa, Linh Trà sẽ có một bài viết riêng, song tựu chung lại, nếu xét ở khía cạnh mới chơi thì lựa đồ vừa tiền, sau này tự Trà Hữu sẽ phát triển về mặt thẩm mỹ, tự có đầu tư nhiều hơn về Ấm, lúc đó Linh Trà sẽ tư vấn phù hợp với mức đầu tư tại thời điểm đó.

+ Với những bạn trẻ không có nhiều thời gian ở nhà do công việc, nếu trên công sở có đôi chút thời gian thì cứ sắm một bộ Minh Long  hoặc loại cốc pha Trà đặc biệt của Trung Quốc, nhất thiết nên là của hãng Kamjove, vì hàng này sản xuất đồ phục vụ Trà hàng đầu Trung Quốc chất lượng rất tương xứng với giá thành. Giá một chiếc cốc có 2 lớp, một lớp ủ Trà ở trên kết hợp 2 trong 1 giá khoảng 250.000. Bản thân Linh Trà cũng một thời gian dùng chiếc cốc như vậy trên công ty, thấy rất tiện lợi.

Trình bày rườm rà ở trên vậy thôi chứ Linh Trà thấy ngoài vấn đề về công năng, miễn sao đồ mình dùng mình thấy gắn bó, thấy thích nó là được. Ấm Trà xinh xinh pha đỡ tốn Trà, chén bằng Sứ mỏng, rót Trà ra không bị mất nhiệt nhiều, lại nhìn được màu Trà cho đã mắt, chén càng mỏng ánh sáng xuyên qua nhìn lại càng đẹp.

b. Khay Trà: Một chiếc khay Trà cho người mới chơi thường phải đặt yếu tố tiện dụng lên hàng đầu. Từ hồi mới chơi đến giờ Linh Trà cũng sử dụng qua một vài chiếc khay, đắt có, rẻ có, nhưng vẫn không quên chiếc khay 2 lớp, có khay hứng ở dưới mua từ hồi đầu, giờ vẫn bày ở Phòng Trà Đông Lai. Khay khá rẻ, mua có khoảng 200.000 thời bấy giờ, kích thước 30x40cm, rất tiện dụng và thông thoáng, lại bền nữa.

c. Trà cụ: nói đến Trà cụ là những dụng cụ phục vụ cho việc pha Trà, đó là những chiếc gắp chén, những chiếc xúc Trà hay đơn giản chỉ là cái thông vòi, thực ra có thì tốt quá nhưng không có cũng không không sao. Nhiều người thì thích đồ đẹp và cầu kỳ nên đầu tư những bộ Trà cụ đẹp, nhìn cũng rất bắt mắt, một bộ như vậy giá khoảng 150.000 => 200.000, thậm chí có bộ 400.000. Tùy nhu cầu của mỗi người mà Linh Trà giúp các vị Trà Hữu đó những bộ Trà cụ phù hợp, bản thân Linh Trà hồi đầu mới chơi, tính hay lọ mọ nên chạy ra nhà ông cậu, xin ít Tre về tự vót lấy bộ Trà cụ rất đơn giản nhưng dùng cũng rất tiện, mỗi tội không thể so sánh về mặt thẩm mỹ với đồ chuyên dụng được lại mất thời gian ngồi cặm cụi, không phải ai cũng rảnh như vậy được.

2. Trà: 
Tư vấn cho các Trà Hữu mới chơi về cái này mới quả là khó khăn. Uống Trà theo gu, người thích thế này, nguời thích thế khác, kiến thức về Trà mỗi người lại cũng khác nhau, bản thân Linh Trà cũng được quá nửa cái Thập Đại Danh Trà của Trung Quốc trong vài năm rồi lại quay về với cái chất Trà mộc mạc đằm thắm mà sâu sắc của Trà Shan Tuyết Việt Nam. Theo quan điểm của Linh Trà thì phù hợp với số đông và những Trà Hữu mới chơi hơn cả có thể kể ra: Trà OoLong Tứ Quý, giá từ vài chục ngàn đến hơn trăm ngàn /lạng; Tà Xùa (Shan Tuyết Sơn La): 70-150-400.000/lạng tùy loại; Trà Tân Cương chính hiệu (  Bạch Hạc)120-450.000/lạng. Về Trà chỉ dám luận bàn đến đây, Trà phải tự thưởng mới cảm nhận được, Linh Trà không dám đưa ra cảm nhận quá riêng của mình kẻo các vị Trà Hữu lại chê cười là áp đặt suy nghĩ.

3. Không gian thưởng Trà:
Uống Trà thường hướng vào nội tâm, không gian thưởng Trà thường phản ánh suy nghĩ, con nguời của chính mình, song không phải ai cũng có điều kiện để có một phòng rộng, vì thế mà tùy điều kiện mà các Trà Hữu tự thiết kế cho mình không gian thưởng Trà riêng. Nhớ thuở mới bước vào con đường Trà này, Linh Trà và người bạn Trà chỉ cần một chỗ, kê được cái bàn Trà là hỉ hả cả sáng, làm hai ba ấm Trà được với nhau.

Trà và Nhạc, Hội họa hay đi với nhau. Dù không có quy định cụ thể nhưng cũng chưa gặp ai bật nhạc Rock hay nhạc sàn để uống Trà cả. Như đã nói ở trên uống Trà là đi vào nội tâm, tâm sao thì ta bật nhạc vậy, miễn sao có sự đồng cảm, cũng giống như cái chữ Hòa của Trà Việt: con người hòa hợp với vạn sự xung quanh, muốn vậy phải có sự lắng đọng và đồng cảm.

****************  Kết ***************

Trên đây Linh Trà xin trình bày một vài ý về việc chuẩn bị một bộ Trà cho những Trà Hữu mới chơi. Nếu gặp khó khăn trong việc tìm những đồ Trà, loại Trà... mong các Trà Hữu cho Linh Trà một cơ hội để chia sẻ những kinh nghiệm của bản thân để chúng ta cùng trải nghiệm cái thú Thưởng Trà...

    Từ khi tôi viết bài chia sẻ về "Người mới, đầu tư bao nhiêu cho một bộ Trà cụ và ấm chén là đủ", tôi rất vui vì đã có thêm nhiều bạn mới nhờ tôi tư vấn một bộ Trà đầy đủ cho bạn ấy, điều đó nghĩa là càng ngày tôi càng gần hơn với mong ước phổ biến lại văn hóa thưởng Trà của các cụ ngày xưa tới các bạn trẻ.

    Tuy nhiên tôi thấy rằng việc chạy xe về Bát Tràng nhiều lần trong tháng dù rất vui nhưng cũng ngốn khá nhiều thời gian của tôi và những bạn ấy. Thay vào đó tôi nên mua trước một số bộ ấm chén và Trà cụ về đặt tại phòng Trà Đông Lai với giá bình dân để chúng tôi có nhiều thời gian hơn để ngồi thưởng Trà, nghe nhạc và cùng chia sẻ về những cái đẹp trong Trà.

    Vì thế nên tôi cũng giới thiệu qua những bộ ấm chén, Trà cụ đang có tại Phòng Trà Đông Lai với mong muốn cùng các bạn trẻ chia sẻ những nét đẹp truyền thống trong việc thưởng Trà và cũng là dịp để tôi giới thiệu với các bạn phương thức "Thưởng Trà Tĩnh Tâm" của tôi trong hương Sen của Trà Sen Tây Hồ.